مهریه به عنوان یکی از مهمترین حقوق مالی زن در عقد نکاح، جایگاه ویژهای در قوانین خانواده ایران دارد. اما هنگام تعیین مهریه، نوع آن اهمیت زیادی پیدا میکند؛ چراکه انتخاب بین مهریه عندالمطالبه یا مهریه عندالاستطاعه میتواند در آینده آثار متفاوتی داشته باشد. بسیاری از زوجین بدون توجه به این تفاوتها، یکی از آنها را در عقدنامه درج میکنند و بعدها با مشکلات حقوقی روبهرو میشوند. در این شرایط معمولاً نیاز است با یک وکیل مهریه متخصص مشورت کنند تا بهترین مسیر قانونی برای دریافت یا پرداخت مهریه مشخص شود. در ادامه به بررسی دقیق این دو نوع مهریه و تفاوتهای آنها میپردازیم.
مهریه عندالمطالبه چیست؟
مهریه عندالمطالبه به این معناست که زن هر زمان پس از عقد، حق دارد تمام مهریه خود را مطالبه کند و مرد نیز موظف به پرداخت آن است. در واقع حتی در همان روز عقد هم زن میتواند درخواست مهریه داشته باشد. حال اگر مرد توانایی مالی کافی برای پرداخت نداشته باشد، باید با ارائه دادخواست اعسار در دادگاه، ناتوانی مالی خود را ثابت کند تا بتواند مهریه را بهصورت اقساطی بپردازد. بنابراین میتوان گفت در این نوع مهریه، مسئولیت مالی سنگینتری بر عهده مرد قرار دارد.
مهریه عندالاستطاعه چیست؟
مهریه عندالاستطاعه به این معناست که مرد تنها زمانی موظف به پرداخت مهریه است که توانایی مالی او ثابت شود. در این شرایط، زن باید ابتدا داراییها و توان مالی مرد مانند اموال، حساب بانکی یا حقوق او را در دادگاه به اثبات برساند. اگر مرد هیچ مال یا منبع درآمدی نداشته باشد، زن نمیتواند به راحتی مهریه خود را دریافت کند و باید منتظر بماند تا شرایط مالی شوهر مناسب شود. به همین دلیل این نوع مهریه معمولاً فشار کمتری بر مرد وارد میکند.
تفاوتهای اصلی مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه
کدام بهتر است؟
انتخاب بین مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه به شرایط و دیدگاه زوجین بستگی دارد:
- اگر خانوادهها بخواهند قدرت ضمانت بیشتری برای زن در زندگی مشترک ایجاد کنند، مهریه عندالمطالبه مناسبتر است.
- اگر هدف کاهش فشار مالی و جلوگیری از زندانی شدن مرد به علت ناتوانی در پرداخت باشد، مهریه عندالاستطاعه انتخاب بهتری خواهد بود.
نتیجهگیری
تفاوت اصلی مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه در مسئولیت اثبات توان یا ناتوانی مالی است. در عندالمطالبه زن بلافاصله حق دریافت دارد و مرد باید در صورت ناتوانی اعسار خود را اثبات کند؛ اما در عندالاستطاعه، زن باید توانگری مالی مرد را ثابت کند تا بتواند مهریهاش را وصول کند. بنابراین آگاهی زوجین از این تفاوتها قبل از عقد، میتواند از بسیاری مشکلات حقوقی آینده جلوگیری کند.
