مهریه یکی از حقوق مالی زن در ازدواج است که در قانون مدنی ایران برای تضمین حقوق او پیشبینی شده است. با این حال، در بسیاری از پروندههای مربوط به دعاوی خانواده، موضوع مهریه به دلیل پیچیدگیهای قانونی، اختلافات خانوادگی و سوءتفاهمها، منجر به مشکلات و کشمکشهای حقوقی میشود. در این مقاله به مهمترین مشکلات رایج در پروندههای مهریه و راهکارهای قانونی آنها میپردازیم.
۱. عدم توانایی پرداخت مهریه توسط مرد
یکی از رایجترین مشکلات در پروندههای مهریه، عدم توانایی مالی مرد برای پرداخت مبلغ تعیینشده است. گاهی مهریه سنگین و پرداخت یکباره آن برای مرد غیرممکن است و این مسئله باعث کشمکش و تاخیر در اجرای حق زن میشود. راهکار قانونی در این شرایط، درخواست تقسیط مهریه از دادگاه خانواده است. دادگاه با بررسی وضعیت مالی مرد، پرداخت مهریه را به اقساط معقول تقسیم میکند تا هم حقوق زن حفظ شود و هم مرد دچار فشار مالی شدید نشود. ارائه مدارک مالی معتبر، نقش مهمی در تسریع این روند دارد.
۲. اختلاف بر سر میزان یا زمان پرداخت مهریه
گاهی زن و شوهر بر سر میزان دقیق مهریه یا زمان پرداخت آن اختلاف پیدا میکنند، بهخصوص وقتی توافق اولیه در سند ازدواج مشخص نبوده یا سوءتفاهمی رخ داده باشد. در چنین مواردی، مراجعه به دادگاه خانواده و درخواست تفسیر و اجرای مهریه بر اساس قوانین مدنی، بهترین راهکار است. همچنین، داشتن یک توافقنامه کتبی و تایید شده توسط دادگاه میتواند از بروز این نوع اختلافات جلوگیری کند.
۳. اختلافات مربوط به مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه
گاهی زن مهریه را عندالمطالبه مطالبه میکند در حالی که مرد توانایی پرداخت فوری ندارد، یا مرد مدعی است مهریه عندالاستطاعه است. این نوع اختلافات نیازمند بررسی دقیق سند ازدواج و شرایط درج مهریه است. دادگاه با بررسی وضعیت مالی مرد و مستندات ارائه شده، میتواند تصمیم بگیرد که پرداخت مهریه به صورت فوری انجام شود یا به اقساط تقسیم گردد. در چنین شرایطی، مشاوره با وکیل مهریه بسیار موثر است.
۴. مشکلات اثبات مهریه
گاهی در پروندههای مهریه، اختلاف بر سر اثبات میزان یا وجود مهریه پیش میآید، بهخصوص زمانی که مهریه غیرنقدی باشد مانند ملک یا طلا. برای رفع این مشکل، ارائه سند ازدواج رسمی و معتبر که مهریه در آن قید شده، ضروری است. در موارد پیچیدهتر، استفاده از شهود معتبر یا کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین ارزش مهریه غیرنقدی، میتواند به حل اختلاف کمک کند و روند دادرسی را تسریع نماید.
۵.اعتراض مرد به توقیف اموال یا بازداشت برای مهریه
برخی مردان در مواجهه با مهریه، با تهدید توقیف اموال یا حتی بازداشت روبهرو میشوند، در حالی که توانایی پرداخت مهریه را بهصورت اقساطی دارند. قانون برای چنین شرایطی راهکاری مشخص دارد؛ مرد میتواند با ارائه درخواست اعسار به دادگاه، از توقیف فوری اموال یا بازداشت جلوگیری کند و پرداخت مهریه را به صورت اقساط انجام دهد. این موضوع بر اساس ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی قابل پیگیری است.
جمعبندی
پروندههای مهریه یکی از پیچیدهترین دعاوی خانواده هستند که با توجه به حساسیت مالی و عاطفی، ممکن است به اختلافات جدی بین زوجین منجر شوند. با آگاهی از قوانین، استفاده از وکیل متخصص و اقدام به موقع در دادگاه، میتوان بسیاری از مشکلات رایج را مدیریت و حل کرد. مهمترین نکته، توجه به راهکارهای قانونی مانند اعسار، تقسیط و ارائه مدارک معتبر است که روند دادرسی را آسانتر و عادلانهتر میکند.
